De piek gaat voorbij. De uitdaging blijft.
De afgelopen jaren hoefde niemand binnen Burgerzaken ervan overtuigd te worden dat het druk was aan de balie. Gemeenten door heel Nederland zagen de aanvragen voor paspoorten en identiteitskaarten fors toenemen. Extra spreekuren, tijdelijke medewerkers, inhuurconstructies en aangepaste roosters werden eerder regel dan uitzondering.
De oorzaak is bekend. In 2014 werd de geldigheidsduur van reisdocumenten voor volwassenen verlengd van vijf naar tien jaar. Tien jaar later melden diezelfde inwoners zich massaal weer voor een nieuw document.
Volgens de Rijksdienst voor Identiteitsgegevens (RvIG) houdt deze aanvraagpiek naar verwachting nog aan tot en met 2028. Daarna zal de drukte geleidelijk afnemen.
Maar daarmee verdwijnen de uitdagingen binnen Burgerzaken niet.
Sterker nog: voor veel gemeenten begint dan juist een nieuwe fase.
Van capaciteitsvraagstuk naar kennisvraagstuk
De afgelopen jaren lag de focus vooral op capaciteit. Hoe zorgen we ervoor dat inwoners snel geholpen worden? Hoe houden we wachttijden beheersbaar? En hoe blijven de dagelijkse processen draaien?
Tegelijkertijd speelt binnen vrijwel iedere gemeente een andere ontwikkeling.
Een groot deel van de ervaren medewerkers binnen Burgerzaken bereikt de komende jaren de pensioengerechtigde leeftijd. Juist deze collega’s beschikken over specialistische kennis van de BRP, burgerlijke stand, adresonderzoeken, nationaliteitsrecht en complexe juridische vraagstukken.
Die kennis is essentieel voor de kwaliteit van de dienstverlening.
Het vakgebied wordt bovendien steeds complexer. Internationale rechtsfeiten, identiteitsvraagstukken, digitale dienstverlening, kwaliteitscontroles en veranderende wet- en regelgeving vragen om medewerkers die verder kijken dan de standaardprocessen.
De vraag van gemeenten verschuift daardoor langzaam van capaciteit naar deskundigheid.
Dit is het moment om kennis op te schalen
Juist daarom kijken steeds meer gemeenten verder dan de reisdocumentenpiek.
Niet alleen naar de bezetting van vandaag, maar vooral naar de kennis die morgen nodig is.
Want kennis ontwikkel je niet op het moment dat een specialist vertrekt.
Daar gaat tijd overheen.
Nieuwe medewerkers moeten ervaring opdoen, dossiers leren beoordelen, wetgeving leren toepassen en gevoel krijgen voor de praktijk. Veel kennis binnen Burgerzaken zit bovendien niet alleen in procedures, maar ook in jarenlange ervaring.
Daarom is dit hét moment om nieuwe professionals mee te laten groeien met ervaren collega’s die hun kennis nog actief kunnen overdragen.
Gemeenten die daar nu in investeren, creëren ruimte voor een geleidelijke kennisoverdracht in plaats van een plotseling kennisverlies.
Wat succesvolle gemeenten nu doen
Wat opvalt, is dat steeds meer gemeenten de huidige periode benutten om structureel kennis op te bouwen.
Nieuwe medewerkers worden niet alleen ingezet om de werkdruk te verlagen, maar krijgen ook de kans om zich inhoudelijk te ontwikkelen.
Vanuit onze samenwerking met gemeenten door het hele land zien wij dat kennisopschaling steeds vaker onderdeel wordt van de personeelsstrategie binnen Burgerzaken.
Trainees, junior professionals en zij-instromers worden bewust gekoppeld aan ervaren medewerkers. Hierdoor ontstaat een leeromgeving waarin praktijkervaring en kennisoverdracht samenkomen.
Dat levert niet alleen ondersteuning op tijdens de reisdocumentenpiek, maar zorgt ook voor een bredere en toekomstbestendige kennisbasis binnen de organisatie.
De reisdocumentenpiek als kans
De reisdocumentenpiek wordt vaak gezien als een tijdelijk capaciteitsprobleem.
Maar gemeenten die verder kijken, zien vooral een kans.
Een kans om kennis veilig te stellen.
Een kans om nieuwe professionals op te leiden.
Een kans om de volgende generatie Burgerzakenmedewerkers klaar te stomen voor steeds complexere vraagstukken.
De druk aan de balie zal uiteindelijk afnemen.
De behoefte aan deskundigheid niet.
Juist daarom is dit het moment om te investeren in kennisopschaling, zodat gemeenten ook de komende jaren kunnen blijven rekenen op voldoende vakbekwame professionals binnen Burgerzaken.
Meer weten?
Kennisinstituut Gemeenten ondersteunt gemeenten bij kennisontwikkeling, opleiding, detachering en traineeprogramma’s binnen Burgerzaken.
Wilt u sparren over kennisopbouw, personeelsontwikkeling of de toekomst van uw Burgerzakenorganisatie?
Neem dan contact op met Sirkka ten Kleij, Jolijn Klaassens of Sander Roorda. Wij denken graag met u mee.
Klik op de visitekaart en kom in contact.
