Eind mei verscheen de jaarlijkse meicirculaire van het gemeentefonds. Voor veel medewerkers van Burgerzaken klinkt dat misschien als een document voor financiële specialisten. Toch is de meicirculaire veel meer dan een overzicht van bedragen en budgetten.
In de circulaire maakt het Rijk namelijk bekend welke ontwikkelingen eraan komen, welke taken veranderen en welke middelen gemeenten daarvoor ontvangen. Voor teamleiders, beleidsadviseurs en managers binnen Burgerzaken is dat belangrijke informatie. Uiteindelijk bepalen deze keuzes mede hoe gemeenten hun dienstverlening organiseren en welke capaciteit beschikbaar is voor de uitvoering van wettelijke taken.
Bij Kennisinstituut Gemeenten nemen wij de meicirculaire daarom altijd door op ontwikkelingen die raken aan ons vakgebied. In de editie van 2026 vielen twee onderwerpen direct op: de inschrijving van vergunninghouders in de BRP en de modernisering van de Wet op de lijkbezorging.
BRP-straten blijven belangrijk
Al jarenlang worden vergunninghouders niet overal in Nederland ingeschreven, maar vindt de eerste inschrijving plaats in een beperkt aantal speciaal ingerichte BRP-straten.
Deze gemeenten voeren namens Nederland een belangrijke taak uit. Zij zorgen ervoor dat vergunninghouders correct worden geregistreerd in de Basisregistratie Personen voordat zij worden gehuisvest in een gemeente elders in het land.
In de meicirculaire constateert het Rijk dat het aantal inschrijvingen en de uitvoeringskosten inmiddels zijn veranderd ten opzichte van de oorspronkelijke situatie. Daarom wordt de financiering aangepast.
Op het eerste gezicht lijkt dit vooral een financiële correctie. Toch laat het ook zien dat de centrale inschrijvingsvoorzieningen voor vergunninghouders een blijvend onderdeel zijn geworden van de Nederlandse BRP-infrastructuur. Voor gemeenten is dat relevant. Het bevestigt dat specialistische BRP-processen steeds vaker op landelijk niveau worden georganiseerd, terwijl de gevolgen lokaal merkbaar blijven.
Wellicht is dit het moment om ook de wet BRP hierop aan te passen, deze gaat immers nog steeds uit van een aangifte van verblijf en adres in de gemeente waar het woonadres (of briefadres, mocht daar recht op zijn) is gevestigd. Hierover zullen we ons in een volgende blog nader uitlaten.
Wet op de lijkbezorging wordt opnieuw uitgesteld
Minstens zo interessant is de passage over de modernisering van de Wet op de lijkbezorging.
Deze wet vormt al tientallen jaren de basis voor de regels rondom overlijden, begraven, cremeren en de rol van gemeenten daarbij. Al geruime tijd wordt gewerkt aan een modernisering van deze wetgeving via het wetsvoorstel Wet bestemming lichaam van overledenen (Wblo).
De verwachting was dat deze nieuwe wet op 1 januari 2026 zou ingaan. Die planning blijkt niet haalbaar. Volgens de meicirculaire is de invoering nu voorzien op 1 januari 2028. Het implementatietraject verschuift daardoor van 2026 naar 2027.
Daarmee wordt ook € 3,2 miljoen aan eerder gereserveerde implementatiemiddelen doorgeschoven naar 2027.
Voor Burgerzaken is dit een ontwikkeling om nauwlettend te volgen. De nieuwe wet moet de huidige regelgeving moderniseren en beter laten aansluiten op maatschappelijke ontwikkelingen. Daarbij wordt onder andere gekeken naar nieuwe vormen van lijkbezorging, digitalisering van processen en een gewijzigde rol voor gemeenten en gemeentelijke lijkschouwers.
Hoewel de invoering nog even op zich laat wachten, staat vast dat gemeenten zich de komende jaren op deze veranderingen zullen moeten voorbereiden.
Waarom dit belangrijk is
Ontwikkelingen zoals deze lijken soms klein nieuws tussen alle financiële tabellen van een circulaire. Toch zijn het juist deze passages die iets vertellen over de toekomst van het burgerzaken werkveld.
Waar gaan taken veranderen? Welke processen worden aangepast? Waar moet extra capaciteit worden ingezet? En welke kennis hebben medewerkers straks nodig?
Dat zijn vragen die voor Burgerzaken minstens zo belangrijk zijn als de financiële cijfers zelf.
Wil je sparren over de toekomst van Burgerzaken?
Veranderingen in wetgeving, landelijke voorzieningen en uitvoeringsprocessen vragen om strategische keuzes. Hoe richt je jouw afdeling toekomstbestendig in? Welke ontwikkelingen komen eraan? En wat betekent dat voor beleid, capaciteit en dienstverlening?
De adviseurs van Kennisinstituut Gemeenten ondersteunen gemeenten dagelijks met juridisch en beleidsmatig advies op het gebied van Burgerzaken. Van strategische vraagstukken tot concrete uitvoeringsvraagstukken: wij denken graag met je mee.
Altijd op de hoogte via onze actualiteitentrainingen
Wil je niet wachten tot nieuwe wetgeving of landelijke ontwikkelingen daadwerkelijk worden ingevoerd? Tijdens onze actualiteitencolleges bespreken wij juist dit soort relevante ontwikkelingen. Denk aan nieuwe wetgeving, circulaires, jurisprudentie, landelijke projecten en actuele ontwikkelingen binnen Burgerzaken. Zo weet je niet alleen wat er verandert, maar vooral wat dit betekent voor jouw dagelijkse praktijk.
Ook in het najaar verzorgen we weer deze actualiteitencolleges. We maken hierbij een onderscheid tussen actualiteitencolleges burgerzaken en actualiteitencolleges frontoffice burgerzaken. Benieuwd naar de inhoud of direct aanmelden? Klik op onderstaande link.
Benieuwd naar de mogelijkheden? Neem contact op met Kennisinstituut Gemeenten of bekijk ons actuele opleidingsaanbod. Samen zorgen we ervoor dat jouw kennis net zo actueel blijft als het vakgebied zelf.