Wie de recente jurisprudentie van de Afdeling bestuursrechtspraak volgt, ziet een duidelijke ontwikkeling. Steeds vaker worden rectificatieverzoeken toegewezen. Dat betekent echter niet dat gemeenten dergelijke verzoeken voortaan maar moeten honoreren.
De werkelijke boodschap uit de rechtspraak is een andere.
Een gemeente kan een rectificatieverzoek nog steeds afwijzen, maar zal daarvoor aanzienlijk meer onderzoek moeten verrichten dan enkele jaren geleden.
De bewijslast is veranderd
Met de overzichtsuitspraak van oktober 2025 heeft de Afdeling een nieuw beoordelingskader geïntroduceerd. Inmiddels verschijnen de eerste uitspraken waarin dat kader consequent wordt toegepast.
Wanneer een verzoeker een authentiek en echt bevonden paspoort of andere brondocumenten overlegt, kan een gemeente niet langer volstaan met algemene twijfels over de betrouwbaarheid van documenten uit een bepaald land of over de wijze waarop buitenlandse registraties zijn ingericht.
Wil een gemeente het verzoek toch afwijzen, dan zal zij aannemelijk moeten maken dat:
- kennelijk geen behoorlijk onderzoek aan de afgifte van het document vooraf is gegaan; of
- de gegevens in het document onjuist zijn.
Dat vraagt om concreet onderzoek en een zorgvuldig opgebouwd dossier.
Een recente uitspraak laat dit treffend zien
Onlangs trad één van onze juristen namens een gemeente op in een hoger beroepsprocedure bij de Afdeling bestuursrechtspraak over een omvangrijk rectificatieverzoek. In die procedure stonden onder meer buitenlandse geboorteakten, paspoorten, DNA-onderzoeken en fotovergelijkingen centraal. De Afdeling paste daarbij het nieuwe beoordelingskader uit de overzichtsuitspraak toe.
De uitspraak laat vooral zien dat de Afdeling steeds hogere eisen stelt aan het onderzoek dat een gemeente zelf verricht. Algemene verwijzingen naar fraude in een land of verschillen in vertalingen zijn onvoldoende. De Afdeling verwacht dat een gemeente zelf nader onderzoek doet wanneer zij twijfelt aan de juistheid van documenten. Denk bijvoorbeeld aan het raadplegen van buitenlandse autoriteiten of het onderzoeken van de oorspronkelijke documenten in plaats van uitsluitend de vertalingen.
Dat betekent niet dat een afwijzing onmogelijk is
Juist dat is een belangrijke nuance.
Deze uitspraak betekent niet dat ieder rectificatieverzoek voortaan moet worden toegewezen. Integendeel. Ook onder het nieuwe beoordelingskader kan een afwijzing nog steeds volledig terecht zijn.
Maar dan moet de gemeente haar huiswerk wel doen.
Wie een rectificatieverzoek wil afwijzen, zal actief onderzoek moeten verrichten, de juiste vragen moeten stellen, beschikbare informatie moeten verifiëren en vervolgens inzichtelijk moeten motiveren waarom de overgelegde documenten niet kunnen worden gevolgd.
Een zorgvuldig opgebouwd dossier wordt daarmee belangrijker dan ooit.
Laat ingewikkelde zaken niet op hun beloop
Rectificatieverzoeken behoren inmiddels tot de meest juridisch complexe dossiers binnen de BRP. De combinatie van internationaal bewijsrecht, buitenlandse brondocumenten, DNA-onderzoek, legalisaties en de steeds verder ontwikkelende jurisprudentie maakt dat deze zaken specialistische kennis vragen.
Onze juristen ondersteunen gemeenten dagelijks bij:
- complexe rectificatieverzoeken;
- juridisch advies tijdens de besluitvorming;
- bezwaarprocedures;
- beroepsprocedures;
- hoger beroep bij de Afdeling bestuursrechtspraak.
Juist aan de voorkant is vaak veel winst te behalen. Door tijdig het juiste onderzoek uit te voeren en een juridisch goed onderbouwd besluit op te stellen, neemt de kans aanzienlijk toe dat een besluit ook in bezwaar en beroep standhoudt.